خدمات حمل و نقل بین‌المللی و صادرات کالا

بیشتر بخوانید

نکته‌ای که پیش از انتخاب روش حمل باید مشخص شود: قرارداد تجاری، نه فقط قیمت

پیش از آنکه بحث دریا، هوا یا جاده مطرح شود، باید مشخص شود قرارداد فروش بر چه اساسی بسته شده است؛ چون همین موضوع تعیین می‌کند چه کسی مسئول رزرو حمل، بیمه و تشریفات گمرکی است. در قرارداد EXW، مسئولیت از درب کارخانه به خریدار منتقل می‌شود و صادرکننده کمترین درگیری را با فرآیند حمل دارد. در FOB، صادرکننده باید کالا را تا روی عرشه کشتی برساند و از آن نقطه به بعد مسئولیت با خریدار است. در CFR و CIF، صادرکننده کرایه حمل (و در CIF، بیمه) را نیز پرداخت می‌کند، اما ریسک کالا در مسیر همچنان طبق قواعد اینکوترمز منتقل شده است. انتخاب نادرست یکی از این قراردادها می‌تواند باعث شود صادرکننده هزینه‌ای را متقبل شود که اصلاً برایش پیش‌بینی نکرده بود، یا برعکس، کنترل مسیر حمل را زودتر از موعد از دست بدهد.

وزن حجمی؛ عددی که می‌تواند هزینه حمل هوایی را چند برابر کند

یکی از رایج‌ترین اشتباهات صادرکنندگان تازه‌کار، برآورد هزینه بر اساس وزن واقعی کالاست، در حالی که در حمل هوایی مبنای محاسبه، بزرگ‌تر از دو عدد وزن واقعی و «وزن حجمی» است. وزن حجمی از تقسیم حاصل‌ضرب طول در عرض در ارتفاع بسته (بر حسب سانتی‌متر) بر عدد ۶۰۰۰ به دست می‌آید؛ یعنی کالای سبک اما حجیم، می‌تواند کرایه‌ای معادل چند برابر وزن واقعی خود بپردازد. در حمل دریایی نیز مفهوم مشابهی با ضریب متفاوت (معمولاً هر یک متر مکعب معادل ۱۰۰۰ کیلوگرم) اعمال می‌شود، به‌خصوص در محموله‌های خرده‌بار. صادرکننده‌ای که پیش از بسته‌بندی نهایی، این فرمول را در نظر نگیرد، معمولاً در مرحله دریافت فاکتور نهایی حمل با عددی متفاوت از برآورد اولیه خود روبه‌رو می‌شود.

دربست یا خرده‌بار؛ کدام برای محموله شما مقرون‌به‌صرفه‌تر است

وقتی حجم محموله برای پر کردن یک کانتینر یا یک کامیون کامل کافی نباشد، دو مسیر پیش روی صادرکننده قرار می‌گیرد:

انتخاب میان این دو گزینه باید بر اساس فوریت تحویل، حجم واقعی محموله و حساسیت کالا به هم‌نشینی با بارهای دیگر انجام شود؛ برای نمونه، کالاهای فاسدشدنی یا دارای بوی قوی معمولاً کاندیدای مناسبی برای گروپاژ نیستند.

هزینه‌هایی که در نرخ اولیه حمل دیده نمی‌شوند

نرخی که ابتدا از یک شرکت حمل شنیده می‌شود، به‌ندرت تمام هزینه نهایی را نشان می‌دهد. چند مورد از هزینه‌های جانبی رایج که باید پیش از عقد قرارداد از آن‌ها مطلع بود:

بخش قابل‌توجهی از اختلاف میان برآورد اولیه و فاکتور نهایی حمل، از همین موارد ناشی می‌شود، نه از تغییر نرخ اصلی کرایه.

انتخاب روش حمل بر اساس نوع کالا، نه فقط بر اساس مقصد

سه روش اصلی حمل، کاربرد متفاوتی دارند که گاهی مستقل از فاصله جغرافیایی مقصد تعیین می‌شود:

در بسیاری از موارد، بهترین گزینه ترکیبی از این روش‌هاست؛ برای نمونه بخشی از مسیر با کامیون تا بندر یا مرز، و ادامه مسیر با کشتی یا قطار، که به آن حمل ترکیبی یا مالتی‌مدال گفته می‌شود.

مدارک صادراتی که باید پیش از بارگیری آماده باشد

• فاکتور فروش (Commercial Invoice) با جزئیات کامل ارزش و مشخصات کالا
• لیست بسته‌بندی (Packing List) برای تطبیق تعداد، وزن و ابعاد هر بسته
• بارنامه دریایی، هوایی یا جاده‌ای (Bill of Lading / Airway Bill / CMR) به‌عنوان سند مالکیت و قرارداد حمل
• گواهی مبدأ برای اثبات تولید داخلی کالا
• بیمه‌نامه باربری، به‌خصوص در قراردادهایی مانند CIF که تهیه بیمه بر عهده فروشنده است
• کارت بازرگانی معتبر برای انجام تشریفات صادراتی در گمرک

مغایرت میان مدارک و محتوای واقعی محموله، رایج‌ترین دلیل توقف بار در مرحله ترخیص است؛ به همین دلیل آماده‌سازی این اسناد باید همزمان با بسته‌بندی نهایی کالا انجام شود، نه بعد از رزرو حمل.

زمان؛ هزینه‌ای که در قرارداد حمل نوشته نمی‌شود

هر روز توقف اضافی یک محموله، فقط به معنای دموراژ یا هزینه انبارداری نیست. سرمایه‌ای که در قالب کالا در راه است، تا رسیدن به مقصد و نقد شدن، برای صادرکننده «خوابیده» است؛ تأخیر در تحویل می‌تواند به از دست رفتن یک فرصت فروش، جریمه قراردادی با خریدار یا کاهش اعتماد مشتری برای سفارش‌های بعدی منجر شود. این هزینه‌ها در فاکتور رسمی هیچ شرکت حمل‌ونقلی درج نمی‌شوند، اما در تصمیم‌گیری میان روش‌های مختلف حمل (مثلاً پرداخت هزینه بیشتر برای حمل هوایی به‌جای دریایی) باید در کنار عدد کرایه، در نظر گرفته شوند.

چند نکته عملی برای صادرکنندگانی که تازه وارد این حوزه شده‌اند

1. 01پیش از دریافت هرگونه استعلام قیمت، اینکوترمز مورد توافق با خریدار را دقیق و مکتوب مشخص کنید.
2. 02ابعاد و وزن واقعی بسته‌بندی نهایی را پیش از رزرو حمل هوایی محاسبه کنید، نه بعد از آماده شدن محموله.
3. 03در هر استعلام قیمت، از شرکت حمل بخواهید هزینه‌های جانبی مانند THC، دموراژ و فری‌تایم را به‌طور شفاف اعلام کند.
4. 04برای محموله‌های کم‌حجم، گزینه گروپاژ را بررسی کنید، اما حساسیت کالا به هم‌نشینی با بارهای دیگر را نادیده نگیرید.
5. 05

   برای صادرات تکرارشونده، هماهنگی بلندمدت با یک تیم ثابت، هم در زمان‌بندی و هم در قیمت‌گذاری، پایدارتر از استعلام مقطعی برای هر محموله است.

سوالات متداول درباره خدمات حمل و نقل بین‌المللی صادرات

خدمات حمل و نقل بین‌المللی صادرات، وقتی بر پایه شناخت دقیق از این متغیرها -از انتخاب درست اینکوترمز تا محاسبه واقعی وزن حجمی و هزینه‌های جانبی- برنامه‌ریزی شود، از یک هزینه غیرقابل پیش‌بینی به یک فرآیند شفاف و قابل مدیریت تبدیل می‌شود. شاهان کالابان با شناخت این زنجیره چندلایه، از انتخاب اینکوترمز و روش حمل مناسب تا هماهنگی اسناد و پیگیری محموله تا تحویل نهایی، فرآیند صادرات را برای صاحبان کالا مدیریت می‌کند. برای استعلام هزینه واقعی و مشاوره تخصصی درباره خدمات حمل و نقل بین‌المللی صادرات، کافی است با کارشناسان شاهان کالابان در تماس باشید.